The X-Files

The X-Files is een Amerikaanse televisie serie die is ontwikkeld door Chris Carter. De eerste aflevering werd vertoond in 1993 en de serie liep door tot in 2002. De serie heeft negen seizoenen gelopen en telt in totaal 201 afleveringen. The X-Files wordt ingedeeld in het genre “sciencefiction” en bevat ook horror en mystery-elementen. In de hoofdrollen zien we David Duchovny en Gillian Anderson als de FBI-agenten Fox Mulder en Dana Scully. Zij proberen een aantal onopgeloste en onverklaarbare zaken op te lossen, die de FBI bewaart onder de naam “X-files”. In de zogenaamde “monster-van-de-week afleveringen” wordt per aflevering een X-file opgelost. Daarnaast bestaat ongeveer een derde van The X-Files uit afleveringen die voortborduren op de zogeheten “mytharc”, de mythologie-verhaallijn die draait om de verdieping in de karakters van en de relatie tussen de hoofdrolspelers. Deze episodes lopen door de complete negen seizoenen heen en werden vaak aan het begin of aan het einde van een seizoen vertoond, meestal in de vorm van dubbel-afleveringen. Naast de hoofdrolspelers zien we onder andere Mitch Pileggi als Walter Sergei Skinner, als assistent directeur van de FBI de leidinggevende van Mulder en Scully, Annabeth Gish als Special Agent Monica Reyes en William B. Davis als C.G.B. Spender, ook wel de Cigarette Smoking Man of “Cancer man” genoemd. Er zijn, behalve Chris Carter, verschillende regisseurs bij het X-Filesproject betrokken geweest, zoals Rob Bowman, Frank Spotnitz en David Nutter. Ook de hoofdrolspelers David Duchovny en Gillian Anderson hebben enkele afleveringen zowel geschreven als geregisseerd. De bekende thriller-auteur Stephen King heeft een keer meegewerkt, hij schreef het draaiboek voor de aflevering “Chinga”. In de tweede helft van de negentiger jaren beleefde The X-Files haar hoogtepunt, hetgeen ook leidde tot een theatrale bioscoopfim in 1998. De film “The X-Files - Fight the Future” sloot aan op het vijfde seizoen, waarna het zesde seizoen doorging waar de film eindigde, maar kon evengoed op zichzelf worden bekeken. In de twee laatste seizoenen werd vooral Gillian Anderson de ster van de show, en verdween het karakter Fox Mulder steeds meer naar de achtergrond, terwijl wat nieuwe vaste personages werden geïntroduceerd zoals de FBI Agents John Doggett, gespeeld door Robert Patrick en Monica Reyes, een rol van Annabeth Gish. Tegen de tijd dat de laatste aflevering werd uitgezonden, was The X-Files de langst lopende Sciencefiction-serie, een record dat later zou worden overgenomen door Stargate SG-1.

Fox Mulder en Dana Scully

Psycholoog Special agent Fox Mulder, gespeeld door David Duchovny noemt zichzelf een “believer”. Hij gelooft in paranormale verschijnselen en de aanwezigheid op aarde van buitenaardse wezens. Na een veelbelovende start bij de FBI ontdekt Agent Mulder de X-Files, een archief van vreemde en vooralsnog onopgeloste zaken. Deze zaken wekken zijn interesse en zijn zoektocht naar de waarheid wordt meer dan zijn baan. Temeer hij zich onder hypnose herinnert hoe zijn jongere, achtjarige zusje Samantha tijdens een spelletje Stratego door buitenaardsen werd ontvoerd. Hij wijdt zijn leven aan het bewijzen van buitenaardse bezoeken en hoopt daarmee tevens Samantha terug te vinden.

Dana Scully, die wordt gespeeld door Gillian Anderson, begint na haar medicijnenstudie bij de FBI. Na de FBI Academy wordt ze op de afdeling van Fox Mulder geplaatst. Zij krijgt de opdracht om zijn werk wetenschappelijk onderuit te halen. Dan kan Fox Mulder zijn zoektocht naar de waarheid niet langer betaald uitvoeren, kunnen the X-Files weer terug in de doofpot en kan de toch al diep weggestopte afdeling van “Spooky Mulder” definitief worden opgeheven. Volgens Mulders complottheorie is de top van de FBI volledig op de hoogte van de aanwezigheid van de buitenaardsen. Desondanks houdt iemand in de hogere regionen ook de hand boven Mulders´ hoofd. Ondanks Scully´s scepsis kan zij niet voor alle paranormale en andere opmerkelijke zaken een logische, wetenschappelijke verklaring vinden. Daarbij krijgt ze een nauwe band met Mulder en komt haar leven in gevaar als zij in het tweede seizoen wordt ontvoerd.

De bijzondere samenwerking tussen de tegenpolen Mulder en Scully, het groeiende wederzijdse vertrouwen en geloof en in elkaar, de zoektocht naar de waarheid omtrent de verdwijning van Mulders zusje en de wisselende complotten binnen de overheid vormen de basis voor de “mytharc-afleveringen”. Het grootste gedeelte van de afleveringen staat echter op zichzelf. In deze losse afleveringen, vaak met een sterk, kort verhaal en vele donkere tot en met ronduit gruwelijke fenomenen, wordt telkens een X-file opgelost. Ondanks het oplossen en nader verklaren van de zaak, hebben veel afleveringen een open einde, zodat het verhaal eventueel verder nog zou kunnen gaan.  

De betekenis van The X-Files

The X-Files werd gedurende de uitzendingen mateloos populair over de gehele wereld. De serie heeft een aantal prijzen gewonnen als American Peabody, Golden Globe en de Emmy Award. Behalve de karakters Mulder en Scully, werden ook de slogans zoals “The Truth Is Out There” en “Trust No One” culturele hits. De populariteit van The X-files viel samen met de hype van wantrouwen tegenover overheidsorganisaties, in het bijzonder die van de Verenigde Staten, complot-theoriën en het geloof in het bestaan van buitenaards leven. Daarom wordt The X-Files wel gezien als een van de meest bepalende TV-series van de jaren negentig van de vorige eeuw. The X-Files heeft direct een groot aantal televisie-series geïnspireerd zoals Lost, Mysterious Ways, Carnivàle en Psi Factor: Chronicles of the Paranormal and Supernatural.

The X-Files nu en in de toekomst

De serie is in 2002 gestopt, maar kent gelukkig een uitgebreide merchandise, zodat je nog steeds van The X-Files kunt genieten. Producten zijn onder andere trendy doch tijdloze T-shirts met de beroemde slogans, CD´s met The X-Files muziek van Mark Snow. Er bestaan diverse action man poppen en een collector's edition Barbie and Ken poppen als Scully and Mulder. Maar het interessantst zijn natuurlijk de afleveringen van The X-Files zelf. Om deze te bekijken zijn er diverse DVD-sets te koop, zowel boxen per seizoen als speciale “mythology” sets met compilaties van de afleveringen die handelden over de “mytharc” verhaallijn. Het eerste seizoen van The X-Files is bijvoorbeeld verzameld in een prachtige, zilverkleurige Collector's Edition. Het is een set van 7 DVD's, met de pilot-aflevering en de 23 overige afleveringen op 6 DVD's. Op de 7e DVD zijn extra's te vinden als de documentaire “The Truth About Season One”, een aantal korte interviews onder de titel “'Chris Carter talks about Season One episodes” met een toelichting van de maker, “Behind the Truth”, twaalf korte spotjes, bijna vijftig TV-promotiespots en de “Deleted Scenes”. Tenslotte bevat de set een boekje van 24 pagina's. Een prima gelegenheid om kennis te maken met de serie of om hem nog eens terug te zien. Er is alle reden om je X-files kennis weer eens op te frissen, want momenteel wordt er in Vancouver gewerkt aan een X-Files Sequel. Deze film, geregisseerd door Chris Carter en geschreven door Chris Carter en Frank Spotnitz, gaat volgens planning in juli 2008 in première.