Wat is GTA

Grand Theft Auto (ook wel kortweg GTA) is een serie computerspellen geproduceerd door Rockstar Games (meer bepaald Rockstar North, dat vroeger DMA Design heette). In het spel moet de speler zich een weg banen door het criminele leven van een fictieve wereld en zichzelf naar de top van de maffia werken. Meestal speelt het spel zich af in een stad (op het eerste spel, GTA 1, na) of een staat (GTA: San Andreas). De steden zijn telkens gebaseerd op een non-fictieve stad. Zo is Liberty City het fictieve New York City, San Andreas het fictieve San Francisco en Vice City het fictieve Miami. Het is niet noodzakelijk om het gehele verhaal te kennen, maar in de GTA III- reeks komen personages of zaken terug die in een eerder spel van de reeks al aan bod gekomen zijn. In deze wereld kan de speler zich vrij bewegen, ook naast de ‘levels’. De eerste spellen (GTA 1, GTA 2) hadden vrij minieme ‘graphics’ en maakten nog gebruik van een zogenaamd vogelperspectief, waarbij de stad van boven te zien was. Vanaf GTA III werd er gebruik gemaakt van 3D. In de nieuwere spellen van de reeks kan de speler naast de gewone ‘levels’ ook enkele andere acties doen zoals de zogenoemde ‘submissions’, ‘mini-games’ en gaan shoppen in allerlei soorten winkels. Daarnaast zijn deze nieuwere spellen ook uitgerust met betere ‘graphics’ en kan de speler zowat alles in de wereld gebruiken.

Grand Theft Auto (GTA 1)

Het eerste spel van de serie kreeg simpelweg de naam Grand Theft Auto. Op PC en op PlayStation is het spel in 1997 uitgekomen, op Game Boy Color (GBC) in 1999. Het spel heeft een vrij minieme ‘gameplay’: men moet punten verdienen om een leven hoger te gaan. Deze zogenaamde punten zijn eigenlijk geld. Dat geld kan de speler gebruiken om bijvoorbeeld zijn auto een ander kleurtje te geven. Er zijn drie steden (Liberty City, San Andreas en Vice City), waar men telkens twee levels kan spelen. De steden komen ook later in de GTA- reeks voor, respectievelijk in GTA III (Libert City), GTA: Vice City (Vice City) en GTA: San Andreas (San Andreas). De speller kan in deze versie kiezen uit acht personages (de eerste vier zijn de vrouwelijke personages, de andere vier de mannelijke): Divine, Katie, Mikki, Ulrika, Bubba, Kivlov, Travis en Troy. Voor het eerste spel kwamen ook twee uitbreidingen: Grand Theft Auto: London, 1969 en Grand Theft Auto: London, 1961.

Grand Theft Auto 2 (GTA 2)

Grand Theft Auto 2 is, zoals de naam al zegt, het tweede spel van de reeks. Het spel werd uitgebracht op 22 oktober 1999 op PlayStation en zeven dagen later op PC. Later werd het spel ook voor de consoles Dreamcast en Game Boy Color (GBC) uitgebracht. GTA 2 speelt zich af in Anywhere City. Het spel bevat drie levels met drie bijhorende gebieden. De speler wordt vertegenwoordigd door Claude Speed. Deze man moet enkele missies voltooien om respect te krijgen bij ‘gangs’. De missies zelf zijn in opdracht van verschillende bendes (Zaibatsu Corporation, Loonies, de Yakuza, SRS, Rednecks, de Russische Maffia en Hare Krishna).

Grand Theft Auto III

Grand Theft Auto III kent vele ‘mods’ of modificaties. De meest bekende zijn Grand Theft Auto: Vice City en Grand Theft Auto: San Andreas. Niet te vergeten is natuurlijk de ‘gewone’ Grand Theft Auto III, het eerste spel uit de GTA III-reeks, dat overigens het eerste spel in de gehele spellenreeks is dat in 3D werd gemaakt.

Grand Theft Auto III

Grand Theft Auto III verscheen op 2001 voor PlayStation 2. Eén jaar later werd het spel uitgebracht op PC, en in 2003 op XBox. Ook hier is het hoofdpersonage, net zoals in GTA 2, Claude Speed. Het doel is om aan de top in de criminele onderwereld te komen in Liberty City. Claude wordt neergeschoten door zijn partner Catalina Vialpando na een bankoverval en belandt vervolgens in de gevangenis. Uiteindelijk weet hij te ontsnappen met zijn medegevangene 8-Ball. Claude gaat dan werken voor de Leone-familie, een Italiaanse bende die heerst over Liberty City. De speler kan in dit spel gebruik maken van meer wapens, zoals de honkbalknuppel. Met de missies kan de speler geld verdienen. Hoe verder men in het spel zit, hoe moeilijker deze missies worden.

Grand Theft Auto: Vice City

Grand Theft Auto Vice City is het één van de modificaties van Grand Theft Auto III en tevens het tweede spel van de GTA III-reeks. Het spel kwam in 2002 op de markt voor PlayStation 2 en in 2003 voor PC en XBox. Het hoofdpersonage is hier Thomas (of Tommy) Vercetti. Het spel speelt zich af, zoals de naam al zegt, in Vice City. Vice City is gebaseerd op de Amerikaanse stad Miami. Tommy Vercetti komt, na 15 jaar in de gevangenis van Liberty City gezeten te hebben, die voor een drugsdeal naar Vice City wordt gestuurd. Het blijkt echter opgezet spel te zijn en Tommy is één van die drie die het verraad overleeft. Hij probeert met zijn gezellen Ken Rosenberg en Lance Vance de zaak op te lossen. Op gebied van ‘gameplay’ zijn er een aantal nieuwe opties. Zo is er een groter aantal voertuigen te gebruiken en nieuwe vervoersmogelijkheden zoals motoren en helikopters. Ook kan de speler eten kopen en bepaalde gebouwen betreden. Het aantal missies is gestegen en tevens kan de speler bedrijven kopen en opdrachten hiervoor uitvoeren. Ook het wapensysteem heeft enkele veranderingen moeten ondergaan: het gelijkt nog steeds op dat van de voorgangers, maar nu worden de wapens opgedeeld in 10 ‘klassen’. Per klasse kan de speler slechts één wapen bezitten.

Grand Theft Auto: San Andreas

Grand Theft Auto: San Andreas is tevens één van de modificaties van Grand Theft Auto III en het derde spel in de GTA III-reeks. Het spel werd in 2004 uitgebracht op PlayStation 2 en in 2005 op PC en XBox. Het is een stuk groter dan zijn voorgangers, en het verhaal speelt zich bijgevolg ook niet in een stad af, maar in een staat. Er zijn drie steden: Los Santos (gebaseerd op Los Angeles), San Fierro (gebaseerd op San Fracisco) en Las Venturas (gebaseerd op Las Vegas). Naast deze steden is er een grote waaier aan landschappen te zien: van kusten tot bossen, bergen, zeeën, plattelandsdorpjes en woestijnen. Er is daarnaast ook een militaire basis: Area 51, gebaseerd op de bestaande top-secret militaire basis Area 51 van de Amerikaanse luchtmacht. Het geheel is verbonden met wegen, bruggen, treinsporen en tunnels. Daarnaast is het ook mogelijk om te vliegen, de drie steden hebben immers allemaal een vliegveld. Het hoofdpersonage is dit keer Carl Johnson (CJ). Carl Johnson keert terug naar zijn ‘hometown’ Las Santos (‘Da Hood’), nadat zijn moeder vermoord is. Daar ziet hij zijn broer Sweet en zijn ‘homies’ Ryder en Big Smoke. Allen zijn lid van de bende Grove Street Families. Het is echter niet goed gesteld met deze bende: de Ballas zijn zware concurrentie en de Grove Street Families verliezen als maar meer terrein. CJ besluit na een tijd dan maar te blijven en probeert orde op zaken te stellen en de macht te krijgen over de ‘streets’. Het verhaal kreeg een bijvulling in 2004 toen de DVD The Introduction verscheen. De film duurt 21 minuten en laat zien waarom de moeder van CJ en Sweet vermoord werd. Op gebied van ‘gameplay’ kreeg het spel enkele nieuwe opties. Het bevatte een aanzienlijk aantal nieuwe voertuigen zoals enkele fietsen, karts, quads enzovoort. Zowat alles waar men zich mee kan vervoeren, zal ongetwijfeld in dit spel te zien zijn. Het kent tevens enkele elementen die het spel een stuk realistischer maken. Om extra ‘health’ (leven) te krijgen, moet CJ eten in bijvoorbeeld een hamburgerrestaurant. Als hij te veel eet en niet aan beweging doet in de sportschool, wordt hij dik. In die sportschool kan CJ tevens aan krachttraining doen en spieren kweken. Het is ook mogelijk om zijn uithoudingsvermogen op peil te houden met een loopband of een fietstoestel. Als CJ in het water valt, heeft hij de mogelijkheid om te zwemmen. In de lucht is er ook heel wat veranderd: men kan met een ‘echt’ vliegtuig vliegen en tevens parachutespringen. Er zijn vele minigames te vinden, zoals basket, pool, speelkasten, arcadespellen en ‘Hot Coffee’ (zie: kritiek). Het is ook mogelijk om er een vriendinnetje op na te houden, zelfs meerdere tegelijkertijd. Ook hier is weer een hele waaier verschillende bendes en groeperingen te vinden.

Andere modificaties

Grand Theft Auto III kent nog enkele andere modificaties. Één daarvan is Grand Theft Auto Advance, een spel dat in 2004 verscheen voor de Game Boy Advance. Het is net zoals in GTA 1 en 2 in een vogelperspectief. Het hoofdpersonage is Mike, die in een eenvoudige versie van Liberty City en de top moet zien te komen. De bedoeling van de makers was om Grand Theft Auto III simpelweg om te zetten voor de Game Boy Advance. Dit is echter niet gelukt, en hebben de makers besloten om een nieuw verhaal te maken, dat zich in de verhaallijn vóór het gebeuren van GTA III afspeelt. Daarnaast verschenen er ook Grand Theft Auto: Liberty City Stories en Grand Theft Auto: Vice City Stories. Grand Theft Auto: Libert City Stories verscheen in 2005 op de PSP en in 2006 op PlayStation 2. Het spel draait om Toni Cipriani, een lid van de Leone-familie. Hij moest onderduiken nadat hij een belangrijk spelfiguur van het leven had beroofd. Hij moet in het chaotische Liberty City, dat vol zit van politieke corruptie en georganiseerde misdaad, een weg zien te banen door de huurmoordenaars, politici en zakenlieden om de orde te herstellen. Het spel werkt op de basis van Grand Theft Auto: Vice City, maar bevat tevens enkele elementen van Grand Theft Auto: San Andreas. Naast dit spel, kwam er ook Grand Theft Auto: Vice City Stories. Het verscheen in 2006 voor de PSP en in 2007 voor PlayStation 2. Het verhaal speelt zich twee jaar voor het gebeuren rond Grand Theft Auto: Vice City af. Het hoofdpersonage is Victor Vance, de broer van Lance Vance. Lance Vance was een verslaafde advocaat en tevens één van de hoofdpersonages. Het spel speelt zich af in Vice City, waar het hoofdpersonage zich moet beschermen tegen de opkomende macht en de drugshandel. Er zijn enkele nieuwe opties, zo kan de speler nadat hij ‘dood’ in het ziekenhuis is beland of gearresteerd is door de politie zijn wapens terugkopen voor 2000 dollar. In plaats van de 100 ‘hidden packages’, kan de speler nu 99 ballonnen zoeken. Het bijhorende nummer uit de jaren 80, 99 Luftballons van de Duitse Nena is tevens te horen in het spel. Tevens kent de GTA III-reeks twee modificaties die het mogelijk maken om online tegen mekaar te spelen. Dit zijn hoofdzakelijk Multi Theft Auto (MTA). De ‘multiplayer’-modificaties voor zowel GTA III, GTA: Vice City en GTA: San Andreas zijn gratis te downloaden. Bij Grand Theft Auto: San Andreas, is tevens San Andreas Multiplayer (SA-MP) bekend, vooral bedoeld om vrij rond te lopen.

Grand Theft Auto IV

Op 29 april 2008 zal het spel op de markt komen voor PlayStation 3 en XBox 360. Voor de PC is de datum nog onbekend. Het verhaal zal zich afspelen in een vernieuwde versie van Liberty City, in het jaar 2007. Het hoofdpersonage is Niko Bellić, een immigrant ui Oost-Europa. Hij hoopt een beter leven te kunnen leiden in Amerika, en de American Dream te ontdekken. Niko werd overtuigd door zijn neef Roman, die een zogenaamd leven leidde met twee vrouwen en vijftien sportwagens. Het is echter allemaal één grote leugen en Roman vraagt Niko om hulp. Liberty City is nog steeds gebaseerd op New York City, en men krijgt onder meer enkele gelijkende wijken te zien zoals Algonquin (Manhattan), Bohan (The Bronx), Broker (Brooklyn) en Dukes (Queens). In de ‘gameplay’ is er een hele hoop veranderd, zo zal onder andere het politiebeleid een andere vorm krijgen. Volgens de medeoprichter van Rockstar Games, en tevens een van de makers van het spel, Sam Houser maakt zo goed als geen enkel personage uit de voorgangers een comeback in GTA IV.

Kritiek

De reeks heeft in de geschiedenis al heel wat kritiek moeten verduren. De meest bekende advocaat is hier zeker en vast Jack Thompson. Hij vroeg onder andere aan Microsoft om het spel niet op XBox uit te brengen. Hij vond het spel te gewelddadig. Microsoft ging niet op zijn eisen in en bracht het spel toch uit voor de XBox. Deze Jack Thompson heeft ook veel kritiek op het toekomstige spel GTA IV. Volgens Thompson bevat het spel een aanval op hem door middel van een fictief persoon dat gebaseerd zou zijn op hem. In de eerste missie van het nog niet uitgebrachte GTA IV moet de speler een advocaat vermoorden. Thompson vermoed dat deze advocaat op hem gebaseerd is. Jack Thompson sloot eerder al een overeenkomst met Take-Two Interactive (een Amerikaanse uitgever van computerspellen, waar Rockstar Games een onderdeel van is) waarin hij bevestigde geen pogingen meer te ondernemen tegen de uitgever. Thompson besloot een brief te schrijven naar Take-Two, maar volgens de uitgever overtrad de advocaat Amendement I van de Grondwet van de Verenigde Staten (vrijheid van meningsuiting) waardoor Take-Two besloot de advocaat zelf voor de rechter te slepen. Naast het gebeuren rond Jack Thompson kreeg GTA nog enkele andere ‘beschuldigingen’. Een ander punt dat in de media kwam was de discussie rond het controversiële mini-game ‘Hot Coffee’ in GTA: San Andreas. Gamers konden deze mini-game aanzetten door een klein bestandje te installeren. Carl Johnson, het hoofdpersonage van GTA: San Andreas, zou dan door een gewillige dame uitgenodigd worden om koffie te drinken, maar gamers werden enkele seconden later geconfronteerd met een poedelnaakt duo dat de liefde aan het bedrijven was. Uitgever Take-Two maakte maar liefst één miljoen dollar vrij om mensen die geschokt waren door de beelden een vergoeding te geven. Bij massamoorden, zoals in Amerika veel gebeurd zijn op scholen bijvoorbeeld, en verschillende misdaden door jongeren wordt vaak ook met de vinger naar de GTA-reeks gewezen. Het spel zou te reëel en gewelddadig zijn.

Coca Cola  

Coca Cola bracht een reclamefilmpje uit, dat tevens hier op de televisie te zien is, dat gebruik maakt van een animatiebeeld in de stijl van Grand Theft Auto waarin de hoofdpersoon niet, zoals in het spel, een crimineel is en het gewone straatleven terroriseert, maar net iedereen probeert te helpen.