De film The Straight Story

The Straight Story is een Amerikaanse film uit 1999 geregisseerd door David Lynch. De film is gebaseerd op het waar gebeurde verhaal van Alvin Straight, die dwars door Iowa trok op een grasmaaier om zijn zieke broer te bezoeken. De film werd geproduceerd Lynch´s partner Mary Sweeney, die het scenario schreef samen met John Roach. In de hoofdrollen zien we Richard Farnsworth als Alvin Straight en Sissy Spacek als Rose, Alvins dochter. Harry Dean Stanton als Lyle Straight, de broer van Alvin en de mensen die Alvin onderweg tegenkomt, spelen bijna figurant-achtige bijrollen. Richard Farnsworth werd genomineerd voor een Oscar voor de beste acteur en was daarmee de oudste acteur ooit die deze nominatie kreeg. Tijdens het draaien van The Straight Story leed hij aan terminale kanker en hij pleegde een jaar later zelfmoord, tachtig jaar oud. The Straight Story is een heel andere film dan we gewend zijn van David Lynch. Hij staat bekend om ingewikkelde verhaallijnen, merkwaardige tot ronduit bizarre verschijnselen, zoals in de TV-serie Twin Peaks . Twee jaar voor The Straight Story maakte hij de film “Lost Highway”, een hypnotische en haast onbegrijpelijke kluwe, waarin alle merkwaardige elementen en vervremende effecten uit zijn vorige films tot een climax leidde. Terwijl de critici zich afvroegen hoe dit hoogtepunt van Lynchiaans absurbisme geëvenaard zou kunnen worden, draaide David Lynch met The Straight Story 180 graden om. Een oude man met een simpele levensvisie en een rustgevend vervoermiddel, zo “straight” en eenvoudig gefilmd dat het bijna meditatief werkt.

Alvin Straight, gespeeld door Richard Farnsworth, is een man van 73, die samenwoont met zijn mentaal gehandicapte dochter Rose, gespeeld door Sissy Spacek. Dan verneemt Alvin dat zijn broer Lyle, gespeeld door Harry Dean Stanton, een beroerte heeft gehad. De broers hebben elkaar al tien jaar niet meer gesproken en Alvin besluit om zijn zieke broer op te gaan zoeken. Hij heeft geen rijbewijs en in hun kleine dorpje in Iowa komt geen bus. Er zit weinig anders op dan de reis van bijna 1000 kilometer te ondernemen op het enige vervoermiddel waarover hij beschikt: zijn grasmaaier. De film volgt de reis, die zes weken duurt en dwars door landelijk Amerika voert.

Tijdens zijn reis komt Alvin verschillende mensen tegen die naar zijn verhalen willen luisteren.

Aan Crystal, een weggelopen meisje gespeeld door Anastasia Webb, vertelt hij bijvoorbeeld hoe na een ongeluk de kinderen van Rose werden afgenomen. Aan een man in een bar kan hij zijn oorlogservaringen kwijt en de afschuwelijke herinneringen die hij daaraan heeft. Met deze ontmoetingen wordt Alvin´s odyssee een reis naar zijn eigen verleden, zijn eigen innerlijk en zijn verborgen gevoelens. Wij zien zijn doorgroefde gezicht, steeds van zeer dichterbij, tot we iedere emotie in zijn stem en op zijn gezicht kennen.  

The Straight Story is een eenvoudige, rustige film met prachtige beelden. Verwacht geen harde actie, sluimerend geweld of de bij Lynch gebruikelijke absurditeiten en ingewikkelde gelaagde constructies. Ga ervoor zitten en laat je meevoeren in de onthaastende reis van Alvin Straight, mooie muziek en diepe wijsheden van een oude man over de simpele geneugten van het leven. “Wie goed doet, die goed ontmoet” lijkt het motto van de film, want de onbekenden die Alvin Straight tijdens zijn reis ontmoet zijn hele vriendelijke en goedwillende mensen. Behalve de “hertenvrouw”, gespeeld door Barbara Robertson, die alsmaar herten overrijdt, wachten we bij The Straight Story tevergeefs op de vreemde Lynch-typetjes.